AUTYZM I WARUNKOWANIE POSTAW METODĄ BEHAWIORALNĄ

Dzieci ze spektrum autyzmu potrzebują stałych i niezmiennych zasad. Metoda behawioralna jest jedną z najlepszych metod pracy. Ten rodzaj terapii wpływa na otoczenie, bodźce, doświadczenie a następnie na postępowanie i zachowanie.

WZMACNIANIE ZACHOWAŃ POŻĄDANYCH:

·  zasada małych kroków – zachowanie, które ma zostać ukształtowane (np. samodzielne ubieranie się dziecka dzieli się na małe kroki i uczy się stopniowo każdego z nich, przechodząc do kolejnego w momencie, gdy dziecko opanowało poprzedni krok) UCZYMY JEDNEJ RZECZY, PRZECHODZIMY DO KOLEJNEJ TYLKO PO OPANOWANIU POPRZEDNIEJ

·    zasada stopniowania trudności – terapię rozpoczynamy od nauczania umiejętności podstawowych (np. reagowanie na polecenia), a dopiero w dalszej kolejności przechodzimy do bardziej złożonych zachowań.

PRZYKŁAD: W PIERWSZEJ KOLEJNOŚCI UCZYMY REAKCJI NA POLECENIE np. Maks podejdź tu. NASTĘPNIE GDY DZIECKO WYKONA POLECENIE, DOPIERO WTEDY MOŻNA WDRĄZYĆ KOLEJNE TRUDNIEJSZE POLECENIA np. Maks przynieś buciki

·     rozwijania zachowań pożądanych stanowi dobór właściwego wzmocnienia. Musi ono być dostosowane do dziecka, sytuacji oraz zachowania. W samej procedurze wzmacniania najistotniejsze jest podawanie wzmocnień w odpowiednim momencie – w trakcie, bądź natychmiast po prezentacji zachowania, tylko i wyłącznie po zachowaniach, które zostały wyodrębnione jako podlegające wzmacnianiu.

ZAWSZE PO ZACHOWANIU PORZĄDANYM, STOSUJEMY WZMACNIANIE POZYTYWNE : KLASKANIE, BICIE BRAWO, POCHWAŁA SŁOWNA ,,SUPER’’,,BRAWO’'

WYGASZANE ZACHOWAŃ NIEPOŻĄDANYCH

Zachowania agresywne i autoagresywne często stanowią odpowiedź dziecka na jego frustrację, spowodowaną między innymi:

             ·       chęcią zwrócenia na siebie uwagi;

             ·       utratą nagrody, pożądanej rzeczy, aktywności;

             ·       uniknięciem sytuacji trudnej, stresującej;

             ·       odczuwaniem bólu fizycznego

DZIECKO PRAGNIE STAŁOŚCI I PRZEWIDZIALNOŚCI W NAJBLIŻSZYM OTOCZENIU. KAŻDA NAWET NAJMNIEJSZA ZMIANA MOŻE PROWADZIĆ DO ZACHOWAŃ NIEPOŻADANYCH.

 WZMOCNIENIA POZYTYWNE- ważne jest, aby jako wzmocnienie wybrać takie rzeczy lub czynności, do których dziecko na co dzień ma ograniczony dostęp, a są dla niego atrakcyjne i rzeczywiście będą stanowić nagrodę. Wzmacniamy tylko w tych sytuacjach, w których dziecko robi postępy w sferach dla niego trudnych i wymagających. 

Przykład: gdy dziecko wykona polecenie , niezwłocznie dostaje nagrodę w postaci wzmocnienia biologicznego (czekoladki). 

Wzmocnienia mogą być biologiczne (ulubiona słodycz, przekąska) lub fizyczne (zabawka, ulubiona aktywność.

Stopniowo z upływem czasu, gdy dziecko w sposób spontaniczny przejawia coraz więcej zachowań pozytywnych, należy wygaszać metodę wzmacniania pozytywnego. 

Istnieje kilka metod, które mogą pomagać w procesie wyciszania zachowań agresywnych. Między innymi należy:

• nie wzmacniać niepożądanych zachowań, a jeżeli nie zagrażają one osobie je wywołującej lub innym osobom, najlepiej je ignorować, wzmacniając przy tym pojawiające się zachowania pożądane;
• wspólnie z dzieckiem stworzyć plan dnia określający najważniejsze aktywności w ciągu dnia (np. śniadanie, zabawa, spacer, nauka, obiad, odpoczynek);
• przygotować dziecko na wszelkie zmiany w codziennym planie dnia – wprowadzać je bardzo łagodnie i stopniowo, wyjaśniając przy tym dokładnie, jakie zmiany zostały wdrożone;
• wspólnie z dzieckiem stworzyć kodeks/regulamin dobrego zachowania (np. bawię się spokojnie, czekam na swoją kolej, słucham mamy/taty/pani/pana, dzielę się zabawkami);
• unikać bodźców, które dla dziecka mogą być nieprzyjemne i budzące dyskomfort, np. głośne dźwięki;
• stosować dociski poprzez zawijanie dziecka w koc obciążeniowy (metodę tę należy zawsze skonsultować z terapeutą integracji sensorycznej);
• zapewnić dziecku regularne ćwiczenia ruchowe, które pozwolą zminimalizować zachowania agresywne (bardzo dobrym pomysłem jest regularne chodzenie dziecka na basen);
• wprowadzić alternatywne systemy komunikacji (piktogramy), w przypadku gdy dziecko nie mówi, umożliwiając mu tym samym możliwość komunikacji.